EKMEN: Kıyılar vatandaşın hakkıdır, ticarileştirilemez
28.06.2025
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, 26 Haziran 2025 tarihli Resmî
Gazete’de yayımlanan ve Kültür ve Turizm Bakanlığına kıyı kenar çizgisinin
deniz tarafında kalan orman alanlarını turizm yatırımlarına tahsis etme yetkisi
tanıyan düzenlemeyi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyarak Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a soru önergesi verdi.
Bu değişiklikler, Anayasa’ya aykırıdır
DEVA Partili Ekmen; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
Kurum’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi. Ekmen
açıklamasında, “Kıyılar anayasal olarak halkın ortak malıdır. ‘Kamuya açık’ ifadesinin
pratikte özel şezlonglar, giriş ücretleri ve işletme bariyerleriyle nasıl
aşındırıldığını defalarca gördük. Bu nedenle konunun TBMM çatısı altında,
şeffaf biçimde tartışılması şarttır” ifadelerini kullandı.
Anayasa’nın 43. maddesini hatırlatan
Ekmen, “Anayasaya göre kıyılar, devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz,
göl ve akarsu kıyılarıyla bu kıyıları çevreleyen sahil şeritlerinden
yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. 1982 tarihli 3621 sayılı Kıyı
Kanunu da kıyıların kamu mülkiyetinde kalmasını ve herkesin serbestçe
yararlanmasını esas alan önemli bir yasadır. Ancak son yıllarda kanun ve
yönetmeliklerde yapılan bir dizi değişiklik, kıyı alanlarının özel işletmelere
açılması, kamu kullanımının engellenmesi, yapılaşmanın önünün açılması ve kamu
yararının ikinci plana atılması sonuçlarını doğurmuştur. Bu ise hem anayasaya
hem de devletin kıyıları koruma yükümlülüğüne açıkça aykırıdır” dedi.
‘Son üç yıl içinde kıyı şeritlerinde
kamuya ait alanlardan özel işletmelere tahsis edilen yer sayısı ve toplam
metrekare ne kadardır?’
Mersin Milletvekili Ekmen, Bakan
Kurum’a yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:
1. 2022 yılından itibaren Kıyı
Kenar Çizgisi (KKÇ) uygulaması kapsamında 100 metreden 50 metreye indirilen
kıyı uzunluğu kaç kilometredir? Bu uygulama hangi illeri kapsamıştır?
2. Son üç yıl içinde kıyı
şeritlerinde kamuya ait alanlardan özel işletmelere tahsis edilen yer sayısı ve
toplam metrekare ne kadardır? Bu tahsislerin türleri (otel, marina, turistik
tesis vb.) nedir?
3. 2022–2025 arasında SİT alanı,
milli park, doğal koruma alanı veya orman statüsündeki kaç alan turizm yatırımı
kapsamında yapılaşmaya açılmıştır?
4. Haziran 2025’te çıkarılan
düzenleme ile deniz kıyısındaki ormanlık alanlarda yatırım izni verilen
projeler hangileridir? Bu projelerin ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) raporu
alıp almadığı kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
5. Valiliklere verilen KKÇ
belirleme ve yapılaşma yetkilerinin saydamlığı nasıl denetlenmektedir? Bu
yetkilerle planlanan yatırımların hukuki denetim süreçleri var mıdır?
6. Kıyılarda kamu erişimi için
ayrılması gereken alan oranı % kaçtır? 2025 itibarıyla fiilen halkın
erişemediği kıyı uzunluğu ne kadardır?
7. Kıyı Kanunu’nun 4.
maddesindeki “kıyılar, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır”
ilkesinin ihlal edildiği gerekçesiyle Bakanlığınıza yapılan başvuru sayısı son
3 yılda kaçtır?
8. Uluslararası kıyı yönetimi
standartları (AB direktifleri, IUCN vb.) ile Türkiye’deki mevcut kıyı koruma
rejimi karşılaştırıldığında, Türkiye’nin koruma seviyesi ne durumdadır?
9. Bakanlığınız kıyıların
korunması ve kamuya açık tutulması konusunda yeni bir ulusal strateji
hazırlamakta mıdır? Yerel yönetimler ve sivil toplum bu sürece dâhil edilecek midir?
10. Kıyılarda yapılaşma izni
verilen yatırımların kentsel dönüşüm fonlarına ya da kamusal gelir paylarına
katkısı nedir? Bu gelirlerin ne kadarı yeniden çevresel koruma için kullanılmaktadır?