EKMEN: Tekstil sektörü yapısal bir krizin eşiğinde
05.07.2025
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel
Kurulu’nda söz alarak, AK Parti ve MHP oyları ile reddedilen Yeni Yol Grubu’nun
“Tekstil sektöründe yaşanan yapısal sorunların, ekonomik, sosyal ve kurumsal
boyutlarıyla analiz edilerek sürdürülebilir ve rekabetçi bir üretim
politikasının oluşturulması” başlıklı araştırma önergesi üzerine konuştu. Daha önce
konuya ilişkin soru önergesi verdiğini hatırlatan Ekmen, bu sorunları gündemde
tutmaya devam edeceğini vurguladı; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e çağrıda bulunduğunu anımsattı.
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel
Kurulu’nda söz alarak, AK Parti ve MHP oyları ile reddedilen Yeni Yol Grubu’nun
“Tekstil sektöründe yaşanan yapısal sorunların, ekonomik, sosyal ve kurumsal
boyutlarıyla analiz edilerek sürdürülebilir ve rekabetçi bir üretim
politikasının oluşturulması” başlıklı araştırma önergesi üzerine konuştu.
Sektör dar boğazda: Maliyetler arttı,
ihracat daraldı
Ekmen, “2023 yılında 19,3 milyar
dolarlık ihracatıyla 14 milyar dolarlık dış ticaret fazlası yaratan sektör,
maalesef 2022 yılından bu yana artan yüksek enflasyon, işçilik giderleri,
enerji ve kira gibi üretim maliyetlerindeki hızlı artış, krediye erişimdeki
sıkışıklık ve yanlış kur politikaları nedeniyle ciddi bir darboğaza girmiştir.
2025 yılının ilk altı ayındaki ihracat rakamları, sektörün ciddi bir gerileme
yaşadığını göstermektedir. Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği’nin verilerine
göre; 2023 yılı itibarıyla üreticilerin %75’i zarar etmekte ve maliyetlerini
karşılayamamaktadır. Büyük giyim firmalarının birçoğu konkordato ilan etmekte
ya da iflas başvurusunda bulunmaktadır. Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası
Başkanı Mehmet Kaya'nın açıklamasına göre; sadece Diyarbakır Tekstil İhtisas
OSB’de 70 fabrikadan 20’si kapanmış, ihracatta %30 daralma yaşanmış ve Türkiye
genelinde yaklaşık 600 bin kişilik istihdam ciddi oranda gerilemiştir” dedi.
Yatırımlar yurt dışına, iş gücü yeniden
büyükşehirlere göç ediyor
Ekmen, tekstil sektörünün Mısır'a
yönelmesinin sebeplerine de değinerek, “Türkiye'deki tekstil üreticileri,
yüksek kur ve Mısır'daki düşük işçilik ve üretim maliyetleri nedeniyle
yatırımlarını Mısır’a kaydırmaktadır. Türkiye tarihinde ilk kez yurt dışındaki
tekstil yatırımları, yurt içindeki yatırım miktarının üç katına ulaşmıştır.
Mısır'da en büyük tekstil yatırımcıları artık Türk firmalarıdır ve ülkenin
ihracatının üçte birini Türk firmaları gerçekleştirmektedir. Öte yandan, geçmiş
yıllarda uygulanan politikalarla Batman, Mersin, Şırnak ve Van gibi illerimizde
kurulan tekstil atölyeleri bugün kapanma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu
kapanmalar tersine göçü tetiklemiş; vatandaşlarımız yeniden İstanbul, Bursa,
Denizli gibi illere kayıtsız, güvencesiz ve düşük ücretli işlerde çalışmak
üzere geri dönmek zorunda kalmıştır. TÜİK verileri, İstanbul ve Ege illerine
yapılan göçün büyük bölümünün bu bölgelerden kaynaklandığını ortaya
koymaktadır. Hazır giyim ve tekstil sektöründe yaşanan maliyet baskısı,
istihdam kaybı, ihracatta gerileme ve uluslararası rekabet gücünün zayıflaması,
artık derinlemesine analiz edilmesi gereken yapısal sorunlara işaret
etmektedir” diye konuştu.
Kur baskısı ve yanlış ekonomik
politikalar rekabeti zayıflatıyor
Ekmen, sektördeki krizin nedenlerine
dikkat çekerek, “Yüksek işçilik maliyetleri, SGK primleri, enerji fiyatları,
ham madde ve yardımcı malzemelerdeki yüksek gümrük vergileri ve en önemlisi
baskılanmış kur politikaları, finansmana erişim zorlukları, yüksek faiz
oranları ve azalan EXIMBANK destekleri, sektörün karşı karşıya olduğu
varoluşsal krizin başlıca nedenleridir. Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği’nin
verilerine göre; TÜFE %138, işçilik maliyetleri %249, finansman maliyetleri
%258 oranında artarken, kur sadece %101 oranında artmıştır. Kur baskısı
nedeniyle sektördeki girdilerde %30 oranında ilave maliyet oluşmuş, bu da
rekabet gücünü ciddi oranda zayıflatmıştır” dedi.
Kadın istihdamı tehdit altında
Çözüm önerilerine de değinen Ekmen,
“Derneğin sunduğu çözüm önerileri arasında; döviz kurunun gerçekçi seviyeye
çekilmesi, mümkün değilse ihracatçıya en az %10 oranında döviz dönüşüm desteği
sağlanması, KOBİ’ler aracılığıyla çalışan başına minimum 2.500 TL destek
verilmesi, yeni teşvik mekanizmalarının hayata geçirilmesi, mikroihracat ve KDV
iade süreçlerinin kolaylaştırılması, gümrükleme ve nakliye maliyetlerinin
azaltılması yer alıyor. Ayrıca kadın istihdamının desteklenmesi için kreş gibi
sosyal desteklerin yaygınlaştırılması gerektiği de vurgulanıyor. Bugün yapay
zekâ ve yeni nesil sanayi ile rekabetin arttığı bir dönemde, istihdam yoğun bir
sektör olan tekstilde yaşanan daralmanın en çok kadın işçileri etkilediğini
belirtmek gerekir. Önergemiz reddedildi ancak sektörün sorunlarının Meclis
gündemine alınması büyük önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.
Konuşmanın tamamını
izlemek için:
https://youtu.be/4epkrhS9LD4?si=ulNtamfS0Uodn-Dm
Soru önergesini okumak için:
https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e89f9794-ad0a-4a97-adee-019759024ed4