DEVA Partili Ekmen Kazanlı Sahili’ndeki balık ölümleri hakkında Murat Kurum’a sordu: “Mersin Kazanlı kıyı bandında yürütülen su kalitesi izleme çalışmalarında hangi parametreler izlenmektedir?”
07.08.2025
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Mersin’in Akdeniz ilçesine bağlı
Kazanlı sahilinde yüzlerce kefal balığı ve deniz kaplumbağasının kıyıya ölü
olarak vurmasını Meclis gündemine taşıdı. Mersin çevresinde çevresel yükün
ağırlığını vurgulayan Ekmen, “Kazanlı ve çevresinde denize doğrudan veya
dolaylı olarak deşarj edilen evsel, endüstriyel ve tarımsal kaynaklı atık su
deşarjlarının kaynakları, miktarları ve niteliği nedir?” diye sordu.
Balık ve
kaplumbağa ölümlerine neden olabilecek alg veya toksik plankton patlamaları
tespit edilmiş midir?
DEVA Partili Ekmen; Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği Bakanlığı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle TBMM
Başkanlığına soru önergesi verdi. Ekmen, 17 Temmuz 2025 tarihinde meydana gelen
olayın kamuoyunda derin endişe yarattığını belirterek, “Basına yansıyan
haberlere göre deniz yüzeyi kahverengiye dönmüş, ağır bir koku oluşmuş ve bu
durumun her yıl tekrarlandığı ifade edilmektedir. Balık ölümleri yalnızca
buzdağının görünen kısmıdır. Mersin’in çevresel yükü sanayi kirliliği, tarımsal
drenaj suları ve atık yönetimindeki yetersizlikler nedeniyle her geçen gün
artıyor” dedi.
Ayrıca Ekmen, özellikle Kromsan
tesislerinin bahçesinde yaklaşık 1,5 milyon metreküp (yaklaşık 2 milyon ton)
kanserojen Cr+6 bileşeni içeren tehlikeli atığın 20 yılı aşkın süredir üstü
brandalarla örtülü şekilde bekletildiğine dikkat çekerek, “Bu durum yalnızca
deniz ekosistemi için değil; toprak, hava ve yeraltı suları açısından da büyük
bir risk. Olası bir fırtına, sel veya deprem gibi bir doğa olayı halinde bu
atıkların çevreye karışması kaçınılmazdır. Kazanlı kıyısı sadece Mersin’in
değil, tüm Türkiye’nin çevre politikalarının sürdürülemezliğini gözler önüne
seriyor. Bu konuda derhal adım atılmalı” ifadelerini kullandı.
“Mersin
Kazanlı sahilindeki balık ve deniz kaplumbağası ölümlerine ilişkin
Bakanlığınızca yapılan laboratuvar analizlerinin sonuçları nelerdir?”
Mersin Milletvekili Ekmen, Bakan
Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:
1. 17
Temmuz 2025 tarihinde Mersin Kazanlı sahilinde meydana gelen balık ve deniz
kaplumbağası ölümlerine ilişkin Bakanlığınızca yapılan laboratuvar
analizlerinin sonuçları nelerdir? Su örneklerinde ölçülen çözünmüş oksijen,
amonyum azotu, nitrit-nitrat, pH, sıcaklık değerleri ile ağır metal,
hidrokarbon, pestisit gibi kirleticilerin tespit edilip edilmediği kamuoyu ile
paylaşılmış mıdır?
2. Balık
ve kaplumbağa ölümlerine neden olabilecek alg veya toksik plankton patlamaları
tespit edilmiş midir? Bu risklerin tespiti için bölgede Bakanlığınızın kurduğu
düzenli bir izleme veya erken uyarı sistemi var mıdır?
3. Kazanlı
ve çevresinde denize doğrudan veya dolaylı olarak deşarj edilen evsel,
endüstriyel ve tarımsal kaynaklı atık su deşarjlarının kaynakları, miktarları
ve niteliği nedir? Bu atıkların ne kadarı arıtma tesislerinde işlenmektedir?
Mevcut atıksu arıtma altyapısı çevresel yükü karşılamak için yeterli midir?
4. Kromsan
tesisinin bahçesinde yaklaşık 1,5 milyon metreküp Cr+6 bileşeni içeren
tehlikeli atığın güncel durumu nedir? Bu atıkların bertarafı için
Bakanlığınızca bugüne kadar hangi adımlar atılmış, tesis sorumluları hakkında
herhangi bir adli ya da idari süreç başlatılmış mıdır?
5. Kromsan,
Soda Sanayi ve Kazanlı bölgesinde faaliyet gösteren diğer sanayi tesislerine
ilişkin son 10 yılda Bakanlığınız tarafından yapılan çevre denetimlerinde hangi
eksiklikler ve ihlaller tespit edilmiştir? Bu denetimler sonucunda hangi
yaptırımlar uygulanmış, hangi çevresel önlemlerin alınması sağlanmıştır?
6. Kazanlı
kıyı bandında yer alan akaryakıt depolama tesisleri ve diğer ağır sanayi
kuruluşlarının çevreye etkilerine ilişkin Bakanlığınızca hazırlanan son etki
değerlendirme raporlarının sonuçları nelerdir?
7. Bakanlığınız
tarafından Mersin Kazanlı kıyı bandında ve genel olarak Akdeniz kıyılarında
yürütülen su kalitesi izleme çalışmalarında hangi parametreler izlenmektedir?
Son beş yılda bu parametrelerde gözlenen değişimler nelerdir ve özellikle yaz
aylarında su kalitesinde hangi riskler belirlenmiştir?
8. Kazanlı
bölgesi uzun süredir turizm alanı ilan edilmiş olmasına rağmen, bölgede turizm
yatırımlarının önünü açacak çevresel iyileştirme veya rehabilitasyon projeleri
Bakanlığınız tarafından hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa bu projelerin kapsamı,
bütçesi ve uygulama takvimi nedir?
9. Bakanlığınızın
“kirleten öder” ilkesi çerçevesinde, Kromsan ve diğer kirletici sanayi
tesislerinin çevresel zararlardan kaynaklanan maliyetleri karşılamasına yönelik
yürüttüğü bir mali tahsilat veya hukuki süreç bulunmakta mıdır? Varsa bugüne kadar
hangi miktarda bir tahsilat gerçekleştirilmiştir?
10. Bakanlığınızın
2025 yılı ve sonrası için Kazanlı kıyısı ve çevresinde çevresel iyileştirme, su
kalitesini artırma, deniz ekosistemini rehabilite etme ve halk sağlığını koruma
amacıyla planladığı yeni yatırımlar, projeler ve müdahale programları nelerdir?