DEVA Partili Ekmen Dışişleri Bakanı’na ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı’na sordu: Son BM Genel Kurulu toplantısına Türkiye’den toplam kaç kişilik bir heyet katılmıştır?
06.10.2025
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na katılan
Türkiye heyetini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyarak Dışişleri
Bakanı Hakan Fidan’a ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a sordu. Ekmen,
son BM Genel Kurulu oturumunda, Türkiye’den katılan heyetin sayısının olağan
sınırların üzerinde olduğu ve “delegasyonun gereğinden fazla kalabalık” olduğu
yönünde iddialar kamuoyunda tartışma yarattığını vurguladı.
Delegasyon
sayısının fazlalığı tartışmalara zemin hazırlamıştır
DEVA Partili Ekmen, Dışişleri Bakanı
Fidan’ın ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle TBMM
Başkanlığına soru önergesi verdi. Ekmen, “Birleşmiş Milletler Genel Kurulu,
dünya devlet başkanlarının, dışişleri bakanlarının ve diplomasi heyetlerinin
bir araya geldiği en üst düzey uluslararası platformlardan biridir. Türkiye de
her yıl bu toplantılara en üst düzeyde katılım sağlamaktadır. Ancak son BM
Genel Kurulu oturumunda, Türkiye’den katılan heyetin sayısının olağan
sınırların üzerinde olduğu ve ‘delegasyonun gereğinden fazla kalabalık’ olduğu
yönünde iddialar kamuoyunda tartışma yaratmıştır. Uluslararası örneklere
bakıldığında birçok ülkenin delegasyonları devlet başkanı, dışişleri bakanı,
birkaç bakan veya teknik uzman ile sınırlı kalmaktadır. Türkiye’den ise
Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri Bakanlığı, diğer bakanlıklar, kurum temsilcileri,
danışmanlar, siyasi parti görevlileri hatta bazı basın ve özel sektör
temsilcilerinin de yer aldığı geniş bir kafile gönderildiği ileri
sürülmektedir. Delegasyon sayısının fazlalığı;
• Kamu kaynaklarının etkin kullanımı
açısından maliyet yükü,
• Görev dağılımı ve liyakat açısından
şeffaflık ihtiyacı,
• Uluslararası karşılaştırmalarda
Türkiye’nin görünümü,
• Vatandaşların vergi yükünün
diplomatik seyahatlere yansımaları açısından eleştiri konusu olmuştur” dedi.
Heyet
büyüklüğü şeffaf şekilde açıklanmalı
Ekmen, “Uçuş, konaklama, güvenlik,
lojistik ve diğer giderlerin büyük ölçüde devlet bütçesinden karşılandığı
düşünüldüğünde, bu tür uluslararası toplantılarda katılımın boyutunun kamuoyu
ile şeffaf biçimde paylaşılması zorunlu hale gelmiştir. Ayrıca, benzer
büyüklükteki ülkelerin (örneğin G20 üyeleri) delegasyonlarıyla kıyaslandığında
Türkiye’nin heyet büyüklüğü ve harcama kalemleri hakkında net verilerin ortaya konması,
spekülasyonların önlenmesi açısından da önemlidir” açıklamasında bulundu.
‘Heyete
katılım kriterleri nelerdir?’
Mersin Milletvekili Ekmen, Bakan Fidan’ın
ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu
sorulara yanıt aradı:
1. Son BM Genel Kurulu toplantısına
Türkiye’den toplam kaç kişilik bir heyet katılmıştır? Delegasyonda yer
alanların isim listesi ve görev dağılımı nedir?
2. Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri
Bakanlığı, diğer bakanlıklar, kurumlar ve bağlı kuruluşlardan kaç temsilci yer
almıştır?
3. Heyete katılan milletvekilleri,
danışmanlar, bürokratlar veya diğer kamu görevlilerinin görevlendirilme
kriterleri nelerdir?
4. Delegasyonda Bakanlık dışı kurum ve
kuruluşlardan (örneğin özel sektör, STK, akademi, basın) temsilciler bulunmuş
mudur? Bulunduysa hangi esaslara göre seçilmişlerdir?
5. Heyetin uçuş, konaklama, ulaşım,
güvenlik ve günlük harcırah gibi tüm masraflarının toplam tutarı nedir? Bu
masraflar hangi bütçe kalemlerinden karşılanmıştır?
6. Bu giderlerin kamuoyuna açıklanması
için Bakanlığınız veya Cumhurbaşkanlığı tarafından bir resmî raporlama
yapılacak mıdır?
7. Türkiye’nin delegasyon büyüklüğü,
diğer G20 ülkeleri veya bölge ülkelerinin BM Genel Kurulu delegasyonlarıyla
kıyaslandığında nasıl bir tablo ortaya çıkmaktadır?
8. Delegasyon sayısının yüksek
tutulmasının gerekçeleri nelerdir? Diplomatik, siyasi veya teknik açıdan
“zorunlu” görülen hususlar nelerdir?
9. BM toplantılarına katılımda daha
etkin ve maliyet etkin bir heyet yapısı oluşturulması için Bakanlığınızın
herhangi bir çalışma veya düzenlemesi var mıdır?
10. Önümüzdeki yıllarda benzer
uluslararası toplantılara katılım için delegasyon büyüklüğüne üst sınır
getirilmesi veya yeni bir rehber hazırlanması planlanmakta mıdır?