Basın Açıklaması

DEVA Partili Ekmen Bakan Kurum’a sordu: DSİ’nin olumsuz görüşlerine rağmen Sarım Havzası’ndaki bakır madeni için ‘ÇED gerekli değildir’ kararının gerekçesi nedir?

14.10.2025

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Batman’ın içme suyunun madencilik faaliyetleri sebebiyle tehdit edilmesini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıyarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a soru önergesi verdi. Ekmen, Diyarbakır’ın Lice ilçesi Kılıçlı Köyü’nde, Sarım Havzası içinde yürütülmek istenen bakır madeni ve zenginleştirme tesisi projeleri bu baraj havzalarını doğrudan tehdit ettiğini vurguladı.

Silvan ve Dibni Barajı tehlikede

DEVA Partili Ekmen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi. Ekmen, “Batman ili ve çevresinin içme ve kullanma suyu ihtiyacının büyük bölümü Silvan Barajı ve Dibni Barajı tarafından karşılanacağı planlanmaktadır. Bu barajlar yalnızca içme suyunu değil; tarımsal sulamayı, bölgenin gıda güvenliğini ve ekosistem bütünlüğünü güvence altına alan stratejik yatırımlardır. Ancak Diyarbakır’ın Lice ilçesi Kılıçlı Köyü’nde, Sarım Havzası içinde yürütülmek istenen bakır madeni ve zenginleştirme tesisi projeleri bu baraj havzalarını doğrudan tehdit etmektedir. Batman Çevre Gönüllüleri Derneği ve Batman Çevre Platformu’nun kamuoyu ile paylaştığı Devlet Su İşleri (DSİ) 10. Bölge Müdürlüğünün resmi yazıları durumu açıkça ortaya koymuştur:

• 18.12.2024 Tarihli Yazı: Ruhsat sahasının Dibni Barajı Uzun Mesafe Koruma Bandı’nda kaldığı, akarsular ve kuru dereleri barındırdığı, faaliyete izin verilmesinin uygun olmadığı belirtilmiştir.

• 25.03.2025 Tarihli Yazı: Sahanın Silvan Barajı su toplama havzasında kaldığı, maden çalışması halinde su kirliliği yaratacağı gerekçesiyle olumsuz görüş verilmiştir.

• 04.09.2025 Tarihli Yazı: Bölgede yüzden fazla sondaj açıldığı, köylerde suların kesildiği ve önceki olumsuz görüşlerin tekrarlandığı kaydedilmiştir.

Bu belgeler, kamuoyuna ‘ÇED gerekli değildir’ denilerek sunulan kararların bilimsel gerçeklerle çeliştiğini göstermektedir. Nitekim DSİ’nin kendi resmi görüşleri, faaliyetlerin ‘su kirliliğine yol açacağı’ uyarısını açıkça içermektedir” dedi.

Maden faaliyetleri geri dönüşü olmayan tahribat yaratabilir

Konu ile ilgili riskleri paylaşan Ekmen, “Halk Sağlığı, ekolojik yıkım, yerel geçim kaynakları, hukuki boyut, sürdürülebilirlik ilkesi riskleriyle karşı karşıyayız. Sonuç olarak, DSİ’nin kendi belgeleri ‘maden faaliyetleri su kirliliğine yol açar’ derken, bu projelere izin verilmesi Batman halkının içme suyunu, tarımsal üretimi ve ekosistemleri geri dönüşsüz biçimde tehdit etmektedir. Kamu kaynaklarıyla inşa edilen barajların, birkaç özel şirketin kâr hırsına feda edilmesi kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

‘DSİ’nin 2024 ve 2025’teki olumsuz görüşlerine rağmen faaliyetler nasıl sürdürülebiliyor?’

Mersin Milletvekili Ekmen, Bakan Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:

1. DSİ’nin olumsuz görüşlerine rağmen, Sarım Havzası’ndaki bakır madeni için verilen “ÇED gerekli değildir” kararının gerekçesi nedir?

2. Silvan Barajı ve Dibni Barajı, Batman’ın içme ve kullanma suyunun toplam ihtiyacının yüzde kaçını karşılamaktadır? Bu barajlarda kirlilik oluşması halinde kaç kişi doğrudan etkilenecektir?

3. Baraj havzaları ve koruma bandı sınırları içinde madencilik ruhsatı verilmesi mevcut çevre ve su mevzuatına uygun mudur? Uygunsa dayanak hangi düzenlemedir?

4. Bölgede açıldığı belirtilen yüzden fazla sondajın yeraltı ve yüzey suları üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınızın hazırladığı bir bilimsel rapor bulunmakta mıdır?

5. DSİ’nin 2024 ve 2025 tarihli resmi yazılarında verilen olumsuz görüşlere rağmen faaliyetlerin sürmesi nasıl mümkün olmuştur? Bu süreçte hangi kurum veya kişiler sorumludur?

6. Maden çalışmaları sonucunda baraj sularına karışabilecek ağır metaller ve kimyasal maddelerin türleri hakkında Bakanlığınızın yaptığı bir analiz var mıdır? Halk sağlığı açısından risk değerlendirmesi yapılmış mıdır?

7. Baraj havzaları dışındaki bölgelerde alternatif maden sahaları mevcutken özellikle neden içme suyu kaynaklarının bulunduğu alanlar tercih edilmektedir?

8. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2023 ve 2024 yıllarında baraj havzalarında madencilik faaliyetleri ile ilgili hazırladığı herhangi bir genel rapor veya etki değerlendirmesi bulunmakta mıdır?

9. Bölgedeki vatandaşların ve çevre örgütlerinin itirazlarının dikkate alınması için ÇED sürecinde katılım toplantıları yapılmış mıdır? Yapıldıysa hangi tarihlerde, kaç kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir?

10. Batman’ın içme suyu kaynaklarını tehdit eden bu faaliyetlerin derhal durdurulması için Bakanlığınızın öngördüğü somut idari veya hukuki tedbirler var mıdır?