DEVA Partili Ekmen, Bakan Kurum’a sordu: Mersin ve Adana OSB’lerindeki tüm işletmelerin arıtma tesisleri denetlenmiş midir?
29.10.2025
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve
Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Mersin ve Adana illerini kapsayan nehir
sistemlerinin ciddi boyutta kirlilik riski taşıdığını, su kaynaklarının taşıma
kapasitesinin aşıldığını, mikroplastik ve ağır metal kirliliğinin arttığını,
tarımsal faaliyetlerden kaynaklı azot – fosfor yükünün su kalitesini tehdit ettiğini
ve balık ölümlerinin
çoğalmasını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Ekmen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
Sayın Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, çevresel riskleri ve idari
ihmalleri sordu.
Tarsus, Seyhan ve Ceyhan ağır kirlilik
tehdidi altında
DEVA Partili Ekmen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
Kurum’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına
soru önergesi verdi.
Ekmen, “Mersin ve
Adana illerini kapsayan nehir sistemleri başta Tarsus Çayı, Deliçay, Seyhan Nehri ve Ceyhan
Nehri olmak üzere bölgedeki
vatandaşların içme ve kullanma suyu, tarımsal sulama, balıkçılık, ekoturizm ve
tarım – hayvancılık faaliyetleri açısından yaşamsal öneme sahiptir. Ancak son yıllarda bu
akarsuların sanayi ve tarım faaliyetlerinin etkisiyle ağır bir ekolojik tehdit
altında olduğu çevre meslek örgütleri
tarafından çok sayıda raporla belgelenmektedir. Son olarak TMMOB Çevre Mühendisleri
Odası’nın Mersin ve Adana Şubeleri, 22 Ekim 2025 tarihinde kamuoyuna yaptıkları
ortak açıklamada, bu nehir sistemlerinin ciddi boyutta kirlilik riski taşıdığına,
su kaynaklarının taşıma kapasitesinin aşıldığına, mikroplastik ve ağır metal
kirliliğinin arttığına, tarımsal faaliyetlerden kaynaklı azot – fosfor
yükünün su kalitesini
tehdit ettiğine ve balık ölümlerinin
çoğaldığına dikkat çekmiştir” ifadelerini kullandı.
OSB’lerde
arıtma yetersiz, deniz mikroplastikle doluyor
TMMOB Çevre Mühendisleri Odası’nın
Mersin ve Adana Şubelerinin açıklamasına dikkat çeken Ekmen, “Söz konusu açıklamada;
•
Özellikle organize sanayi bölgelerinde
atık su arıtma altyapılarının yetersiz kaldığı,
•
Geri dönüşüm
ve plastik işleme tesislerinden kaynaklanan mikroplastik kirliliğinin deniz kıyılarına
kadar ulaştığı,
•
Zeytin sezonlarında atık yüklerinin nehirlerde ciddi biyolojik kirliliğe
neden olduğu,
•
Tarımsal gübre ve hayvansal atıkların kıyı ekosistemlerine karıştığı,
•
Bu etkenlerin birlikte bölgeyi
geri dönülemez çevre
felaketlerine yaklaştırdığı belirtilmiştir.
Ayrıca balık ölümlerinin, koku şikayetlerinin ve ötrofikasyonun artmasına rağmen yerel
idareler ile Bakanlık arasında yeterli koordinasyon kurulamadığı, denetimlerin
etkisiz kaldığı ve halk sağlığına dair risklerin şeffaf biçimde açıklanmadığı yönünde eleştiriler kamuoyuna yansımıştır. Bu
kapsamda, aşağıdaki sorularla birlikte hem çevresel riskleri hem de idari
ihmalleri sorgulamak, kamu yararı gereği
zaruridir” dedi.
Nehir havzalarında sanayi atık deşarjlarını
izleyen online sistemler kurulmuş mudur?
Mersin Milletvekili Ekmen, Bakan Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:
1. Tarsus Çayı, Deliçay, Seyhan Nehri ve Ceyhan Nehri’nde son üç yılda bakanlığınız tarafından yapılmış
su kalitesi analizlerinin sonuçları nelerdir? Bu analizlerde azot, fosfor, BOD,
COD, ağır metaller ve mikroplastik parametreleri ölçülmüş müdür?
2. Bu nehir havzalarında “çevresel taşıma kapasitesi” çalışması yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları
nedir, yapılmadıysa neden yapılmamıştır?
3. Mersin ve Adana OSB’lerinde
faaliyet gösteren tüm
işletmelerin arıtma tesislerinin yeterliliği denetlenmiş midir? Kaç işletmeye
idari yaptırım uygulanmıştır?
4. Tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan gübre ve hayvan atıklarının
nehir kıyılarına dökülmesiyle
ilgili son beş yılda kaç denetim yapılmıştır? Uygulanan ceza ve uyarı sayısı kaçtır?
5. Nehir havzalarındaki sanayi kaynaklı atık deşarjlarına
ilişkin çevresel izleme sistemi (online istasyonlar) kurulu mudur? Bu
sistemlerin verileri kamuoyuna açık mıdır?
6. Özellikle plastik geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan
mikroplastik kirliliğinin denize kadar ulaştığı iddiası üzerine Bakanlığınız
tarafından örnekleme
veya izleme çalışması
yapılmış mıdır?
7. Balık ölümlerinin
zeytinyağı üretim sezonlarına denk geldiği gözlemlenmektedir. Bakanlığınız bu
konuda bir nedensellik analizi veya araştırma çalışması yürütmüş müdür?
8. 2023 ve
2024 yıllarında Ceyhan
Nehri’nde,
Tarsus Çayı ve Deliçay’da tespit edilen “siyah akıntı”, “yoğun köpüklenme”, “beyaz tortu birikimi” gibi şikâyetlere
dair resmi tutanaklar mevcut mudur? Bu şikâyetlere ilişkin hangi müdahaleler
gerçekleştirilmiştir?
9. ÇMO Mersin Şubesi Başkanı Sinan Can ve ÇMO Adana Şubesi
Başkanı Deniz Orhan’ın kamuoyuna yaptığı “ya koruma ya felaket” uyarısı hakkında
Bakanlığınız bir inceleme başlatmış mıdır? Bu açıklamalar doğrultusunda hangi önlemler planlanmaktadır?
10. Nehir havzaları özelinde “Erken Uyarı ve Müdahale Mekanizması” kurulması
planlamakta mıdır? Bu mekanizmanın kurulması planlıyorsa hangi bütçeyle, hangi
takvimle ve hangi kurumlar arasında koordinasyonla yürütülecektir?