EKMEN: Akademisyenleri dinleyin, AİHM kararlarını uygulayın
06.08.2026
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin
Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda
yaptığı konuşmada, FETÖ yargılamalarına ilişkin yargı uygulamalarını, Avrupa
İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarını ve ceza hukukçularının hazırladığı
kapsamlı mütalaayı gündeme taşıdı. Yeni Yol Partisi olarak konuyla ilgili Genel
Kurul’a genel görüşme sunduklarını ifade eden Ekmen, yargıdaki tıkanıklığın
aşılması için hem akademisyenlerin ortaya koyduğu hukuki değerlendirmelerin hem
de AİHM kararlarının dikkate alınması çağrısında bulundu.
FETÖ yargılamalarında sınırlar uzun yıllar netleşmedi
15 Temmuz darbe girişiminin üzerinden on yıl geçtiğini
hatırlatan Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Ekmen, “On yıl boyunca en çok
tartışılan meselelerden biri, bu yapının hangi tarihten itibaren suç örgütü,
hangi tarihten itibaren terör örgütü ve hangi aşamada darbe örgütü olarak
değerlendirileceği oldu. 17-25 Aralık süreci önemli bir kırılma noktası olarak
gösterildi ancak yargı uygulamalarında bu tarihin uzun süre net bir şekilde
yerleşmediğini gördük. Aynı şekilde, hangi fiillerin örgüt üyeliği kapsamında
değerlendirileceği konusunda da uzun yıllar ciddi belirsizlikler yaşandı” dedi.
Bu insanların günahı neydi?
Yargılama süreçlerinde yaşanan uygulama farklılıklarına
dikkat çeken Ekmen, “Bir bankada hesabı bulunması, bir okulda öğretmenlik
yapması, bir derneğe üye olması hatta bir gazeteye abone olması gerekçesiyle
insanların terör örgütü üyeliğinden yargılandığına ve mahkûm edildiğine şahit olduk.
Özellikle 2016 sonrasında yargının 2020-2021 yıllarına kadar oldukça sert
kararlar verdiği bir dönem yaşandı. Ancak sonraki süreçte Yargıtay'ın ilgili
daireleri ve Ceza Genel Kurulu, başta byLock delili olmak üzere hem zaman
çizelgesi hem de örgütün suç örgütüne ve darbe yapılanmasına dönüşüm süreci
konusunda daha net içtihatlar oluşturmaya başladı. Bugün, şu tabloyla karşı
karşıyayız: 2018 yılında, hakkında terör örgütü üyeliğinden ceza verilmiş, altı
yıl üç ay cezanın dört buçuk yıl yatarını yapmış bir insanın dosyası Yargıtay
3. Ceza Dairesinin önüne gelse beraat kararı alıyor. Peki, bu insanların günahı
neydi? Hâlâ infazı, soruşturması, kovuşturması devam edenler var. AİHM önünde
Türkiye'den yapılmış on binlerce başvuru bulunuyor. Devlete tebliğ edilen dosya
sayısının en az yedi bin olduğu, toplam başvuru sayısının ise yüz bine
yaklaşabileceği ifade ediliyor. Bu dosyalar arasında 26 Eylül 2023 tarihinden
bugüne kadar önce Yüksel Yalçınkaya dosyasında, sonra 5 Mayıs 2026 tarihli
Yasak dosyasında, daha sonra Demirhan, Bozyokuş, Seyhan, Karslı, Kılıçarslan,
Çalı ve Dönmez grup kararlarıyla birlikte üç bin beş yüzü aşkın ihlal kararı
bulunuyor. Ancak ihlal kararına rağmen yargı, bu kararları kendiliğinden
uygulamıyor. Oysa ilgili mahkemelerin bu kararları esas alması, benzer
dosyalarda da resen uygulama yapması gerekir. Geçmişte bunun örnekleri yaşandı.
Ancak bugün siyasi atmosferin blokajı nedeniyle yargının kendi görevini yerine
getirmekte zorlandığını görüyoruz” diye konuştu.
Yargıdaki tıkanıklığı konuşalım, hukuka uygun çözelim
Konuya ilişkin hazırlanan mütalaanın önemine işaret eden
Ekmen, “Böyle bir tabloda Avukat Levent Mazılıgüney'in öncülüğünde Türkiye’nin
önemli ceza hukukçuları Prof. Dr. Adem Sözüer, Prof. Dr. İzzet Özgenç, Prof.
Dr. Faruk Turhan, Prof. Dr. Cumhur Şahin ve Prof. Dr. Tolga Şirin'in
hazırladığı 71 sayfalık kapsamlı mütalaa yayınlandı. Diyoruz ki: Yargıdaki bu
tıkanıklığı önce konuşalım, sonra önünü açalım. Bu durum 2013 yılında da
yaşandı ve 9 Ocak 2013 tarihinde kabul edilen bir yasayla Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesine yapılmış bazı başvuruların tazminat ödenmek suretiyle çözümüne dair
bir kanunu AK Parti çıkartmıştı. Bu kanun Adalet Bakanlığına bir yetki tanıdı;
AİHM'deki bütün başvuruları inceledi, idari yollarla telafi edebildiğini etti,
edemediğine tazminat ödedi. İç hukukumuzun gereklerine, tarafı olduğumuz
uluslararası sözleşmelere ve tanıdığımız yargı mercilerinin kararlarına uygun
şekilde hareket edelim. Hatta Yargıtay 3. Ceza Dairesinin son bir yılda verdiği
kararlara göre bütün kararları uyarlı hale getirelim” ifadelerini kullandı.